ปุ่มกระดูกปริศนาในปาก: Torus และ Exostosis คืออะไร? จำเป็นต้องเอาออกไหม?

ปุ่มกระดูกที่ทันตแพทย์เรียกว่า Torus และ Exostosis คือกระดูกที่งอกนูนออกมาจากกระดูกขากรรไกร เป็นสิ่งที่หลายคนอาจเคยสังเกตเห็นแต่ไม่ทราบแน่ชัดว่าคืออะไร มีขึ้นมาเพื่ออะไร และจะส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตหรือการรักษาทางทันตกรรมหรือไม่ บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจถึงที่มา สาเหตุ และความเกี่ยวข้องของปุ่มกระดูกเหล่านี้กับการจัดฟันและการรักษาอื่น ๆ

ปุ่มกระดูกในช่องปากคืออะไร? เกิดจากอะไร?

Torus และ Exostosis มีลักษณะเป็นก้อนแข็งที่ถูกปกคลุมด้วยเนื้อเยื่อเหงือกที่ตึงและบาง โดยปกติมักจะมีขนาดเล็กและไม่เป็นอันตราย ในทางการแพทย์เชื่อว่าปุ่มกระดูกเหล่านี้เป็นกลไกตามธรรมชาติของร่างกายที่ช่วยเสริมความแข็งแรงให้แก่กระดูกขากรรไกรเพื่อรองรับการบดเคี้ยวที่รุนแรง

1. ปุ่มกระดูกบริเวณขากรรไกรบนและล่าง (Torus) จะขึ้นใน 2 ตำแหน่ง คือ

• ปุ่มกระดูกกลางเพดานปาก (Torus Palatinus) มักมีลักษณะเป็นก้อนเดี่ยว ฐานกว้าง

• ปุ่มกระดูกบริเวณขากรรไกรล่างด้านลิ้น (Torus Mandibularis) มักพบเป็นคู่ทั้งสองข้าง

ปุ่มกระดูกในขากรรไกรบน

ปุ่มกระดูกในขากรรไกรล่าง

2. ปุ่มกระดูกบริเวณเหงือกด้านแก้ม (Exostosis) มักพบในบริเวณสันเหงือกด้านชิดแก้ม (Buccal Exostosis) โดยอาจมีหลายปุ่มเรียงกันเป็นแถว

Exostoses

เกิดขึ้นได้อย่างไร?

สาเหตุของการเกิดปุ่มกระดูกในช่องปากนั้นไม่ได้เกิดจากความผิดปกติหรือโรค แต่เกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน

·       พันธุกรรม หากคนในครอบครัวมีปุ่มกระดูกเหล่านี้ สมาชิกคนอื่นก็มีโอกาสพบได้มากขึ้น

·       แรงบดเคี้ยวที่มากเกินไป การมีแรงเคี้ยวที่สูงกว่าปกติ หรือมีพฤติกรรมการนอนกัดฟัน อาจกระตุ้นให้เกิดการหนาตัวของกระดูกในบริเวณที่มีแรงเค้นสูง

·       การงอกของปุ่มกระดูก มักเริ่มตั้งแต่วัยผู้ใหญ่ตอนต้นและสามารถโตขึ้นได้อย่างช้าๆ ตลอดชีวิต

ส่งผลต่อการจัดฟันและการทำฟันอื่น ๆ หรือไม่?

โดยทั่วไป Torus และ Exostosis ไม่ส่งผลอันตรายร้ายแรง ต่อการใช้ชีวิตประจำวัน และมักไม่เป็นอุปสรรคต่อการรักษาทางทันตกรรมส่วนใหญ่ แต่อาจมีผลต่อการรักษา ดังต่อไปนี้

• ผลกระทบต่อการจัดฟัน ปุ่มกระดูกที่มีขนาดใหญ่ไม่ได้ขวางการเคลื่อนฟัน แต่ความแน่นของกระดูก อาจส่งผลให้ฟันเคลื่อนตัวได้ช้า อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่ตำแหน่งปุ่มกระดูกขวางการติดเครื่องมือ ทันตแพทย์จะประเมินส่งต่อเพื่อเอาออกก่อนจัดฟัน

• ผลกระทบต่อการใส่รีเทนเนอร์บางชนิด อาจเกิดการกดทับบริเวณปุ่มกระดูก ทำให้เกิดแผลหรือความรู้สึกไม่สบายเมื่อใส่รีเทนเนอร์ได้

• ผลกระทบต่อการทำฟันปลอม หากผู้ป่วยต้องใส่ฟันปลอมชนิดถอดได้แบบทั้งปาก ปุ่มกระดูกอาจจะทำให้เกิดการเสียดสี กดทับ และเกิดแผลเรื้อรัง รวมถึงทำให้ฟันปลอมหลวม

ก่อนผ่าตัดนำ Torus ออก

หลังผ่าตัด Torus ออก

จำเป็นต้องเอาออกไหม?

ไม่จำเป็นต้องเอาออกเสมอไป หากปุ่มกระดูกนั้นไม่ก่อให้เกิดปัญหา ทันตแพทย์จะแนะนำให้ผ่าตัดออกต่อเมื่อขัดขวางการใส่ฟันปลอมถอดได้ รีเทนเนอร์ หรือเครื่องมือทางทันตกรรมบางชนิด ยกเว้นกรณีปุ่มกระดูกเหล่านี้มีขนาดใหญ่มากจนส่งผลกระทบต่อการพูด การกลืนหรือการทำความสะอาดในช่องปาก

  ปุ่มกระดูกในช่องปาก (Torus และ Exostosis) เป็นเพียงการกระดูกที่พบได้ตามธรรมชาติและมักไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพช่องปาก หากคุณรู้สึกกังวล และกำลังวางแผนที่จะจัดฟัน การปรึกษาทันตแพทย์เฉพาะทางจัดฟันเป็นขั้นตอนที่สำคัญที่สุด เพราะทันตแพทย์จะสามารถประเมินได้ว่าปุ่มกระดูกของคุณจะส่งผลต่อแผนการรักษาหรือไม่ และควรจะต้องจัดการอย่างไรต่อไป

ที่คลินิกของเราพร้อมให้บริการโดยทันตแพทย์เฉพาะทางจัดฟันที่ได้รับการรับรองจากสมาคมทันตแพทย์เฉพาะทางจัดฟันแห่งสหรัฐอเมริกา (American Board of Orthodontics – ABO) การันตีคุณภาพ ความเชี่ยวชาญ และประสบการณ์ที่ยาวนาน เพื่อดูแลรอยยิ้มของคุณอย่างมั่นใจ

นัดปรึกษาจัดฟันฟรี! ไม่มีค่าใช้จ่าย

ติดต่อสอบถามเพิ่มเติม:

สาขาถนนมิตรภาพ 099 467 8789 หรือ 094 262 8448

สาขากลางเมือง 099 171 7161 หรือ 043 22227

แผนที่คลินิก: https://www.google.com/maps?ll=16.404034,102.831695&z=14&t=m&hl=en&gl=US&mapclient=apiv3